Η ανάληψη χρημάτων από ΙΚΕ συνδέεται με μια ουσιαστική ανάγκη: να εξασφαλίζετε το προσωπικό σας εισόδημα από την επιχείρησή σας. Για να γίνεται σωστά, χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε με ποια ιδιότητα λαμβάνετε κάθε ποσό, πώς τεκμηριώνεται και ποιες υποχρεώσεις δημιουργεί.
«Μεταφέρω κάθε μήνα χρήματα από την ΙΚΕ στον προσωπικό μου λογαριασμό για τα έξοδά μου. Αφού η εταιρεία είναι δική μου, υπάρχει κάποιο πρόβλημα;»
Πίσω από αυτή την ερώτηση υπάρχει μια απολύτως κατανοητή ανάγκη. Ο επιχειρηματίας εργάζεται, αναλαμβάνει ευθύνες και περιμένει από τη δραστηριότητά του να εξασφαλίζει το εισόδημα με το οποίο ζει ο ίδιος και η οικογένειά του.
Η ανάγκη αυτή πρέπει να έχει θέση στον σχεδιασμό της εταιρείας από την αρχή.
Στην ΙΚΕ, όμως, η μεταφορά χρημάτων προς τον εταίρο χρειάζεται συγκεκριμένη βάση. Η εταιρεία έχει δική της περιουσία, ακόμη και όταν ανήκει σε έναν άνθρωπο που είναι ταυτόχρονα ο διαχειριστής της. Επομένως, κάθε πληρωμή προς τον ίδιο πρέπει να έχει σαφή αιτία, να υποστηρίζεται από τα κατάλληλα στοιχεία και να αντιμετωπίζεται σωστά στα βιβλία και στις δηλώσεις.
Το ερώτημα που χρειάζεται να απαντήσουμε μαζί είναι πρακτικό: με ποιον τρόπο θα λαμβάνετε το εισόδημα που χρειάζεστε, χωρίς να δημιουργούνται εκκρεμότητες για εσάς ή για την εταιρεία;
Τα χρήματα στην τράπεζα δεν είναι όλα διαθέσιμα για τον εταίρο
Ας υποθέσουμε ότι μια ΙΚΕ έχει 20.000 ευρώ στον τραπεζικό της λογαριασμό. Είναι ένα θετικό υπόλοιπο, αλλά δεν μας λέει από μόνο του πόσα μπορούν να καταβληθούν στον ιδιοκτήτη της.
Μπορεί να εκκρεμούν πληρωμές προμηθευτών, μισθοδοσία ή ΦΠΑ. Μέρος των χρημάτων μπορεί να προέρχεται από προκαταβολές πελατών για δουλειές που δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Ίσως χρειάζεται επίσης ένα ποσό για να καλυφθεί ο επόμενος μήνας, όταν οι εισπράξεις θα είναι χαμηλότερες.
Πριν αποφασίσουμε μια καταβολή προς τον εταίρο, χρειαζόμαστε δύο απαντήσεις: αν υπάρχει οικονομικό περιθώριο και αν υπάρχει η κατάλληλη νομική και λογιστική βάση.
Οι δύο αυτές προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν μαζί. Μια σωστά τεκμηριωμένη πληρωμή μπορεί να πιέσει τη ρευστότητα, ενώ ένα άνετο τραπεζικό υπόλοιπο δεν δικαιολογεί οποιαδήποτε ανάληψη.
Η αμοιβή για τη διαχείριση και το εισόδημα από τα κέρδη
Ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να έχει δύο ιδιότητες μέσα στην ΙΚΕ: να είναι εταίρος και να ασκεί τη διαχείριση. Οι πληρωμές που συνδέονται με καθεμία από αυτές χρειάζονται διαφορετικό χειρισμό.
Η αμοιβή διαχείρισης αφορά τα καθήκοντα που αναλαμβάνει ο διαχειριστής. Εφόσον προβλέπεται και εγκρίνεται με τον κατάλληλο εταιρικό τρόπο, μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μια τακτική αμοιβή.
Φορολογικά αντιμετωπίζεται ως εισόδημα από μισθωτή εργασία, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει σύμβαση εξαρτημένης εργασίας. Χρειάζονται η σωστή εταιρική τεκμηρίωση, ο υπολογισμός της παρακράτησης και η εκπλήρωση των σχετικών δηλωτικών υποχρεώσεων.
Η ασφάλιση εξετάζεται χωριστά. Η ιδιότητα του διαχειριστή ΙΚΕ, όπως και του μοναδικού εταίρου μονοπρόσωπης ΙΚΕ, δημιουργεί υποχρέωση ασφάλισης. Στην αξιολόγηση λαμβάνουμε υπόψη και τυχόν παράλληλη απασχόληση. Η απουσία αμοιβής δεν σημαίνει από μόνη της απουσία ασφαλιστικής υποχρέωσης.
Η διανομή κερδών, από την άλλη πλευρά, αφορά την ιδιότητα του εταίρου. Στην ΙΚΕ προϋποθέτει κέρδη που προκύπτουν από τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις και σχετική απόφαση των εταίρων. Πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη το τακτικό αποθεματικό, τυχόν ζημίες προηγούμενων ετών και οι όροι του καταστατικού.
Στη συνήθη περίπτωση μερίσματος από ελληνική ΙΚΕ προς φυσικό πρόσωπο φορολογικό κάτοικο Ελλάδας, εφαρμόζεται παρακράτηση 5%. Για μικτό μέρισμα 10.000 ευρώ, το καθαρό ποσό είναι 9.500 ευρώ. Η παρακράτηση αυτή αφορά τη διανομή και είναι ξεχωριστή από τον φόρο εισοδήματος της εταιρείας.
Η επιλογή μεταξύ αμοιβής διαχείρισης και διανομής κερδών, ή ενός συνδυασμού τους, χρειάζεται συνολικό υπολογισμό. Ο χαμηλότερος συντελεστής που βλέπουμε μεμονωμένα δεν αρκεί για να κρίνουμε ποια λύση εξυπηρετεί καλύτερα έναν συγκεκριμένο άνθρωπο και την επιχείρησή του.
Όταν έχετε πληρώσει μια εταιρική δαπάνη με δικά σας χρήματα
Υπάρχουν και πληρωμές που δεν αποτελούν αμοιβή ή μέρισμα.
Αν, για παράδειγμα, έχετε αγοράσει έναν υπολογιστή για την εταιρεία, με τιμολόγιο στα στοιχεία της ΙΚΕ, και τον έχετε εξοφλήσει από τον προσωπικό σας λογαριασμό, η επιστροφή του ποσού συνδέεται με αυτή τη συγκεκριμένη συναλλαγή.
Για τη σωστή αποτύπωσή της χρειαζόμαστε το παραστατικό, το αποδεικτικό εξόφλησης και την αντίστοιχη καταχώριση στα βιβλία. Έτσι τεκμηριώνεται γιατί η εταιρεία σάς οφείλει χρήματα και τι ακριβώς εξοφλεί με τη μεταφορά.
Η αιτιολογία στο έμβασμα βοηθά να αναγνωρίζεται η κίνηση, αλλά δεν αντικαθιστά τα δικαιολογητικά. Αντίστοιχα, μια προσωπική αγορά δεν γίνεται εταιρική δαπάνη επειδή χρησιμοποιήθηκε η κάρτα της επιχείρησης.
Όσο πιο καθαρά διαχωρίζονται αυτές οι κινήσεις στην καθημερινότητα, τόσο πιο αξιόπιστη εικόνα έχουμε και τόσο λιγότερες εξηγήσεις χρειάζεται να αναζητούμε αργότερα.
Ανάληψη χρημάτων από ΙΚΕ: γιατί χρειάζεται έγκαιρος σχεδιασμός
Μια σειρά μεταφορών προς τον προσωπικό λογαριασμό μπορεί αρχικά να φαίνεται εύκολο να τακτοποιηθεί. Η σκέψη είναι ότι, όταν κλείσει η χρονιά, θα υπάρχουν αρκετά κέρδη και τα ποσά θα συμψηφιστούν.
Αυτό όμως είναι μια προσδοκία. Τα τελικά αποτελέσματα μπορεί να είναι διαφορετικά, να υπάρχουν παλαιότερες ζημίες ή οι αναλήψεις να έχουν ξεπεράσει το ποσό που αναλογεί στον εταίρο.
Οι απολήψεις έναντι κερδών έχουν ειδική φορολογική αντιμετώπιση και απαιτούν παρακολούθηση. Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι, όταν οι αναλήψεις υπερβαίνουν τα κέρδη που αναλογούν στον εταίρο, η διαφορά υπόκειται σε Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις. Παράλληλα, παραμένει απαραίτητος ο έλεγχος των εταιρικών προϋποθέσεων.
Αν μια συναλλαγή έχει χαρακτήρα δανείου, εξετάζεται με τους αντίστοιχους όρους και τις επιβαρύνσεις της. Δεν αρκεί να ονομάσουμε μια μεταφορά «δάνειο» ή «έναντι κερδών» για να αποκτήσει αυτόματα τον επιθυμητό χαρακτήρα.
Αν έχουν ήδη γίνει αναλήψεις, το χρήσιμο βήμα είναι να τις δούμε εγκαίρως, με τις ημερομηνίες, τα ποσά και τα πραγματικά δεδομένα τους. Έτσι μπορούμε να προσδιορίσουμε τον σωστό χειρισμό και να οργανώσουμε καλύτερα τις επόμενες κινήσεις.
Το προσωπικό σας εισόδημα είναι μέρος της συζήτησης
Για να σχεδιάσουμε σωστά τις πληρωμές από μια ΙΚΕ, χρειάζεται να γνωρίζουμε και τι χρειάζεστε εσείς για να ζείτε.
Αν οι προσωπικές και οικογενειακές σας ανάγκες απαιτούν 1.500 ευρώ καθαρά τον μήνα, αυτό είναι ουσιαστικό στοιχείο του σχεδιασμού. Μας επιτρέπει να υπολογίσουμε την ετήσια ανάγκη, να εξετάσουμε τον κατάλληλο τρόπο καταβολής και να δούμε αν η εταιρεία μπορεί να τον υποστηρίξει.
Στην ίδια συζήτηση έχουν θέση τα υπόλοιπα εισοδήματά σας, οι ασφαλιστικές υποχρεώσεις, η εποχικότητα της δουλειάς και οι επενδύσεις που θέλετε να πραγματοποιήσετε.
Μπορεί μια εταιρεία να εμφανίζει καλή κερδοφορία, αλλά να χρειάζεται να κρατήσει χρήματα για την ανάπτυξή της. Μπορεί επίσης ο επιχειρηματίας να χρειάζεται σταθερές μηνιαίες καταβολές, ακόμη και όταν οι εισπράξεις της δραστηριότητας είναι ακανόνιστες. Αυτά τα δεδομένα πρέπει να συναντηθούν σε ένα ρεαλιστικό πλάνο.
Εδώ βρίσκεται μια ουσιαστική πλευρά της συνεργασίας με τον λογιστή: να γνωρίζει αρκετά καλά την επιχείρηση και τις ανάγκες σας, ώστε οι προτάσεις του να μπορούν να εφαρμοστούν στην καθημερινότητά σας.
Μια συνεργασία που προηγείται της απόφασης
Η σωστή διαχείριση των πληρωμών προς τον εταίρο ξεκινά πριν από το έμβασμα. Απαιτεί συμφωνημένο τρόπο αμοιβής, έγκαιρη ενημέρωση για έκτακτες ανάγκες και τακτική παρακολούθηση των ποσών που έχουν καταβληθεί.
Με αυτή τη βάση, γνωρίζετε τι μπορείτε να λαμβάνετε, τι επιβαρύνσεις συνδέονται με κάθε επιλογή και ποια χρήματα χρειάζεται να παραμείνουν στην εταιρεία. Και όταν αλλάζουν οι συνθήκες, μπορούμε να προσαρμόζουμε τον σχεδιασμό έχοντας ήδη καθαρή εικόνα.
Στο Δ.& Σ. Λογιστικό – Φοροτεχνικό Γραφείο, η συζήτηση για την ΙΚΕ σας περιλαμβάνει και τον τρόπο με τον οποίο εξασφαλίζετε το προσωπικό σας εισόδημα. Εξετάζουμε μαζί τις ανάγκες σας, εξηγούμε τις διαθέσιμες επιλογές και οργανώνουμε τις πληρωμές με βάση τα πραγματικά δεδομένα.
Αν σκέφτεστε να ιδρύσετε ΙΚΕ ή έχετε ήδη μια εταιρεία και δεν έχετε ξεκαθαρίσει αυτό το θέμα, αξίζει να το συζητήσουμε. Είναι μια απόφαση που επηρεάζει τόσο τη λειτουργία της επιχείρησης όσο και τη δική σας καθημερινότητα.